تماس با ما

02188953400-3 داخلي 3823


نمابر

02188957252

 
پاسخ به پرسش‌های مطرح در باره بیماری لمپی اسکین تاریخ انتشار 98/12/01 تاریخ ثبت : 1398/06/11
طبقه بندي : ,,
عنوان : پاسخ به پرسش‌های مطرح در باره بیماری لمپی اسکین تاریخ انتشار 98/12/01
متن :

سرعت انتشار و خسارت ناشی از بیماری لمپی اسکین در کشورهایی که برای اولین بار به آن دچار می‌شوند بسیار بالاست؛ بنابراین پیشگیری از بروز و شیوع این بیماری برای همه کشورها مهم است و سازمان جهانی بهداشت دام نیز برای پیشگیری از انتقال و انتشار آن در جهان اهمیت زیادی قائل است.

==========================================================

از اواسط خرداد ماه سال 1393 بیماری جدیدی وارد کشورمان شد و در عرض مدت کوتاهی به تعداد قابل توجهی از استان‌ها راه پیدا کرد. نام این بیماری لمپی اسکین است 
(Lumpy Skin Disease)که به اختصار به آن LSD می‌گویند. به دلیل برجستگی‌هایی که بیماری در پوست بدن دام ایجاد می‌‌کند در زبان فارسی به آن بیماری پوست ناصاف  یا پوست قلمبه قلمبه گفته می‌شود.

لمپی اسکین" در سال 1929 برای نخستین بار در زامبیا دیده شده و سپس به سایر کشورهای آفریقایی منتقل شده است. این بیماری از سال 1988 تا امروز به کشورهای دیگری از جمله مصر، اردن، لبنان، فلسطین اشغالی، عمان،‌ عراق، ترکیه و بالاخره ایران نیز راه پیدا کرده است.

سرعت انتشار و خسارت ناشی از بیماری لمپی اسکین در کشورهایی که برای اولین بار به آن دچار می‌شوند بسیار بالاست؛ بنابراین پیشگیری از بروز و شیوع این بیماری برای همه کشورها مهم است و سازمان جهانی بهداشت دام نیز برای پیشگیری از انتقال و انتشار آن در جهان اهمیت زیادی قائل است.

بر این اساس، هدف اصلی سازمان دامپزشکی در برخورد با بیماری، پیشگیری از شیوع لمپی اسکین و بومی شدن آن در کشور بوده است؛ پس در ابتدای ورود بیماری، بر ضرورت رعایت اصول بهداشتی و قرنطینه‌ای‌ تأکید کرد و با معدوم کردن دام‌های بیمار که در واقع مخزن ویروس بودند، به محدود کردن بیماری و پیشگیری از گسترده شدن آن در سطح کشور پرداخت. در ادامه، با توجه به کم شدن میزان شیوع بیماری، برنامه درمان حمایتی دام‌های بیمار و کشتار دام‌هایی که نشانه‌های شدید بیماری را داشتند به اجرا گذاشت.

برای آن که مهار بیماری در کشور تداوم داشته باشد لازم است همه افرادی که به نوعی با امور مربوط به دام‌های حساس مانند پرورش، بهداشت، حمل و نقل و خرید و فروش در ارتباط هستند با آن بیش‌تر آشنا شوند. در این جا در قالب پاسخ به پرسش‌های موجود در باره بیماری لمپی اسکین سعی شده است زمینه این آشنایی فراهم شود.

1- اولین پرسشی که در مورد هر بیماری مطرح می‌شود این است که آیا به انسان سرایت می‌کند؟

نه. خوشبختانه "لمپی اسکین" از دام به انسان منتقل نمی‌شود.

2- کدام دام‌ها به این بیماری مبتلا می‌شوند؟

گاو در تمام سنین به این بیماری حساس است. گفته شده در ایران گاوهای بومی نسبت به لمپی اسکین مقاوم‌‌ترند؛ این خیلی خوب است چون سبب کاهش شدت شیوع بیماری و تلفات ناشی از آن می‌شود.

گاومیش هم به لمپی اسکین حساس است؛ ولی پوست ضخیم و خشک این حیوان سبب می‌شود کم‌تر مورد گزش حشرات قرار گیرد.

3- آیا این بیماری در همه استان‌ها شایع شده است؟

بیماری از غرب کشور وارد شد و توفان‌‌های بهاری به گسترش آن در برخی از استان‌های غربی شامل ایلام، آذربایجان غربی، کرمانشاه و کردستان کمک کرد. در عرض مدت کوتاهی به تدریج در تعدادی از استان‌های دیگر از جمله قم، قزوین، زنجان، خوزستان، فارس، کرمان، بوشهر، همدان، سمنان و گیلان نیز بیماری ظاهر شد. شدت شیوع بیماری در استان‌هایی که در ابتدای مسیر ورود بیماری به کشور قرار داشتند بیش‌تر بود و به‌تدریج با اجرای برنامه‌های پیشگیری و مهار بیماری از سوی سازمان دامپزشکی و افزایش آگاهی و همکاری‌ها، در استان‌های بعدی  از شدت آن کاسته شد.

4- ویروس بیماری لمپی اسکین در چه چیزهایی وجود دارد و آیا با شست و شو، ضدعفونی یا حرارت زود از بین می‌رود یا مقاوم است؟

توجه به میزان مقاومت ویروس و این که در چه چیزهایی وجود دارد یا در چه شرایطی بیشتر دوام می‌آورد بسیار مهم است؛ چون کمک می‌‌کند بهتر بتوانیم با آن مبارزه کنیم.

تحقیقات نشان داده است این ویروس به آن دسته از ضدعفونی کننده‌هایی که مواد شوینده‌ دارند (دترجنت‌ها) و همچنین به نورخورشید، حساس است؛ هرچه حرارت بیش‌تر باشد ویروس زودتر از بین می‌رود؛ به‌طوری که در حرارت 55 درجه سانتی‌گراد در عرض 2 ساعت غیر فعال می‌شود و در 65 درجه، در عرض 30  دقیقه؛ بنابراین مقاومت آن در هوای سرد و مکان‌های تاریک زیاد است و ممکن است ماه‌ها طول بکشد.

روی بدن دام و خارج‌ از آن چندین ماه دوام می‌آورد، در جایگاه دام بیش از 6 ماه می‌تواند زنده بماند. در ترشحات بینی، چشم، دهان، شیر و در خون و اسپرم حداقل تا 5 روز وجود دارد؛ البته ممکن است مدت ماندگاری ویروس در خون تا 2 هفته، در بزاق تا 11 روز و در اسپرم بیش از 22 روز ادامه داشته باشد.

ویروس این بیماری همچنین در زخم‌هایی که روی پوست ایجاد می‌شود تا 33 روز و در چرم، ماه‌ها زنده می‌ماند. بقای آن در اجسام بی‌جان مانند تجهیزات دامداری، ابزار کار، کفش و لباس، 6 ماه است.

ویروس بیماری لمپی اسکین چگونه منتقل می‌شود؟  

  • پشه و مگس خونخوار آلوده به ویروس، مهم‌ترین و رایج‌ترین عامل انتقال ویروس بیماری از دام آلوده یا بیمار به دام‌های سالم است.
  • جا به جایی دام‌های آلوده در مسافت‌های دور و نزدیک، از دلایل مهم انتقال ویروس و شیوع بیماری است.

دامپزشکی از همه دامداران و دست‌اندرکاران حمل و نقل دام‌ها خواسته است بدون دریافت مجوز از دامپزشکی اقدام به جا به جایی دام‌ها نکنند. با توجه به این که دوره نهفتگی بیماری 2 تا 4 هقته است، گاهی حتی دام‌های به‌ظاهر سالم هم ممکن است آلوده باشند. سازمان دامپزشکی با اشرافی که نسبت به وضعیت بیماری دارد، بر جا به جایی دام‌ها و میادین دام نظارت می‌کند تا از شیوع آن در سطح کشور جلوگیری شود.

  •  ویروس بیماری می‌تواند همراه با حشرات آلوده و با استفاده از وسایل حمل و نقل مانند هواپیما و کشتی، به مناطق دیگر راه پیدا ‌کند.
  • وسایل و تجهیزات، خوراک، آب، محیط دامداری، لباس و دست افراد در صورتی که به ترشحات زخم‌ها، بینی،‌ دهان، شیر وخون دام مبتلا آلوده شده باشند می‌توانند ویروس را هم به دام سالم و هم به نقاط دیگر منتقل کنند.

آیا بیماری از مادران بیمار به گوساله‌ها منتقل می‌شود؟‌

گوساله‌های متولد شده از مادران مبتلا ممکن است آثار بیماری را در پوست خود داشته باشند ولی گوساله‌های سالمی که مادرشان واکسن دریافت کرده یا پس از  بیماری بهبود یافته‌اند، تا 6 ماه بعد از تولد ایمن خواهند بود و به بیماری مبتلا نمی‌شوند.

بیماری لمپی اسکین چه نشانه‌هایی دارد؟

  • تب  بالا به مدت 6 تا 72 ساعت که به ندرت ممکن است تا 10 روز هم ادامه داشته باشد.
  • ریزش آب از چشم‌ها، افزایش ترشحات بینی که به تدریج غلیظ و چرکی می‌شود و ریزش دائم بزاق
  • بی‌اشتهایی، کاهش وزن،‌ سقط جنین و کم شدن تولید شیر
  • بی‌حالی و ناتوانی در حرکت به دلیل ورم پاها و اندام تناسلی
  • ظاهر شدن توده‌های سفت و برجسته به نام ندول در پوست سراسر بدن.
  • بزرگ شدن غده‌های لنفی
  • سرفه و خرخر کردن. 

ندول‌ها در سرو گردن، پشت، دستگاه تناسلی، پستان، پاها و روی پوزه و همچنین در داخل بینی، دهان، حلق، نای، ریه و تمام دستگاه گوارش به وجود می‌آیند.

این برجستگی‌ها که اندازه‌های مختلفی دارند و 1 تا 2روز پس از شروع بیماری دیده می‌شوند، ممکن است تبدیل به زخم شوند. در صورتی که میکروب وارد آن‌ها شود وضعیت دام بدتر می‌شود. ویروس بیماری در ترشح خون‌آلود این زخم‌ها وجود دارد.

به محض مشاهده تب و ضایعات پوستی در دام‌ها با شماره 1512 در همه استان‌ها به دامپزشکی اطلاع داده شود.

 

 

آیا تلفات دام دراین بیماری زیاد است؟

                   میزان تلف شدن دام‌ها که اغلب به دلیل عفونی شدن شش‌ها اتفاق می‌افتد تا 10 درصد اعلام شده است. ولی خسارت ناشی از این بیماری بالاست چون همان‌طور که گفته شد سبب سقط جنین، کاهش شدید وزن و شیر و در مواردی ناباروری می‌شود. به پوست آسیب می‌رساند و صادرات دام و فرآورده‌های آن را با مشکل جدی مواجه می‌کند. علاوه بر این‌ها گاهی برای کم کردن شدت شیوع بیماری، لازم است دام‌های بیمار معدوم شوند. بنابراین با نگاه اقتصادی به بیماری لمپی اسکین می‌توان آن را درگروه بیماری‌هایی قرار داد که خسارت بالایی دارند.

لمپی اسکین قابل درمان است؟

هنوز نه. ولی برای پیش‌گیری از عفونت زخم‌ها و کاهش تب، از آنتی‌بیوتیک و داروهای تب ‌بر استفاده می‌شود.

چگونه از بروز وشیوع بیماری لمپی اسکین پیشگیری کنیم؟

برای درک بهتر و اجرای درست برنامه مبارزه با بیماری و پیشگیری از آن،‌ لازم است به راه‌های انتقال و شیوع بیماری و نیز مدت ماندگاری ویروس توجه دقیق داشته باشیم.

در این‌جا به کارهای مهمی که باید انجام داد اشاره می‌شود:

  • مبارزه با حشرات ناقل بیماری از راه سم‌پاشی دام، جایگاه و محوطه دامداری، استفاده از توری برای در و پنجره‌ها، خارج کردن مرتب کود از محیط دامداری و خشکاندن آب‌های راکد اطراف آن.
  • ضد عفونی وسایل حمل و نقل و مناطق آلوده به منظور از بین بردن ویروس بیماری.
  •  واکسینه کردن گاوها تا شعاع 10 کیلومتری اطراف کانون‌های آلوده.ایمنی این دام‌ها به مدت 2 تا 3 سال و گاهی تا آخر عمر دوام خواهد داشت.
  • قرنطینه و معدوم کردن دام‌های بیمار همراه با دفن بهداشتی لاشه‌ها در هفته‌های اول بروز بیماری.
  • قرنطینه دام‌های مشکوک به آلودگی تا مشخص شدن وضعیت آن‌ها به مدت 28 روز.
  •  منع جابه‌جایی و خروج دام از مناطق آلوده و مشروط کردن هرگونه نقل و انتقال دام‌ها به دریافت مجوز از دامپزشکی.
  • نظارت بر میادین دام و در مواردی تعطیل کردن آن‌ها. این مراکز می‌توانند کانون انتشار بیماری باشند.
  • جلوگیری از ورود غیر قانونی دام‌ به کشور.
  • محدود کردن تردد افراد و وسایل نقلیه در دامداری‌ها به موارد کاملاً ضروری.
  • تهیه خوراک دام‌ها از مناطقی که دچار آلودگی نشده‌اند.
  • آشنا کردن دامداران و مسئولین با بیماری و راه‌های مقابله با آن به منظور جلب مشارکت و مبارزه همه جانبه با بیماری.
  • همکاری کامل دامداران با دامپزشکی در زمینه اجرای جدی توصیه‌ها، اطلاع فوری موارد مشاهده شده به نزدیک‌ترین واحد دامپزشکی و همکاری با گروه‌های واکسیناسیون.

 

 

                                                         تهیه و تدوین: دکتر فاطمه سادات تهرانی

                                                                   مدیریت آموزش و ترویج

                                            دفتر فناوری اطلاعات و ارتباطات و تحول اداری سازمان دامپزشکی کشور




منابع مورد استفاده:

کتاب استراتژی بیماری لمپی اسکین، تهیه شده توسط سازمان دامپزشکی کشور و اداره کل دامپزشکی خوزستان.

اخبار و اطلاعات درج شده در سایت‌ها شامل سایت دکتر سعیدی، خبرگزاری فارس، قطره و سازمان دامپزشکی کشور.


بهره برداری از مطالب ارائه شده با ذکر منبع موجب امتنان است.

تعداد نمایش : 143 <<بازگشت

نظرسنجی